Doe even mee. Houd je linkerneusgat dicht en adem in. Doe daarna hetzelfde met rechts.
Eén van de twee gaat makkelijker. Bijna altijd en dat is niet omdat er iets mis is met je neus.
Je ademt namelijk nooit door allebei je neusgaten even hard. Er is er altijd één die het werk doet en één die op halve kracht meedraait. Een paar uur later wisselen ze om, zonder dat je er iets van merkt.
Dat heet de neuscyclus en het verklaart een hoop over hoe jouw nachten verlopen.
Wat er in je neus gebeurt
In je neus zit zwelweefsel. Weefsel dat vol kan lopen met bloed en daardoor opzwelt. Zwelt het op, dan wordt de neusgang aan die kant nauwer.
Je onbewuste zenuwstelsel regelt dat, en het doet het om beurten. Links vol, rechts open. Een paar uur later precies andersom. De meest gangbare verklaring is dat je slijmvliezen op die manier om de beurt kunnen rusten en weer vochtig worden, in plaats van dat beide kanten de hele dag staan te drogen op de luchtstroom.
Overdag merk je er niks van, want de open kant is ruim genoeg om alles op te vangen. Je telt de twee kanten bij elkaar op en denkt dat je gewoon ademt.
Waarom het 's nachts wel opvalt
Zodra je gaat liggen verandert de rekensom. Er stroomt meer bloed naar je hoofd, dus je slijmvliezen zwellen sowieso al wat op. De kant die toch al aan het rusten was gaat daardoor van halfdicht naar helemaal dicht.
En dan komt de zwaartekracht er nog bij. Lig je op je zij, dan zakt het bloed naar de onderste kant van je hoofd. Het onderste neusgat zwelt op, het bovenste gaat juist verder open.
Daarom kun je om drie uur wakker worden met een neusgat dat volledig dicht zit, je omdraaien, en twintig minuten later precies hetzelfde aan de andere kant hebben.
Dat is niet stuk. Dat is je neus die doet wat hij hoort te doen, alleen valt het nu op omdat de marge weg is.
Wanneer het wel een probleem wordt
Zolang de open kant genoeg lucht doorlaat merk je er weinig van. Vervelend wordt het pas als die marge verdwijnt.
Droge lucht, huisstofmijt, een glas wijn voor het slapen of een neusgang die van nature wat nauw is. Stuk voor stuk dingen die je slijmvliezen extra laten opzwellen. Komt de neuscyclus daar overheen, dan zit de rustende kant helemaal dicht en houd je één neusgat over dat het in zijn eentje moet doen.
Dat is het moment waarop je lichaam besluit je mond te openen. Meer ruimte, minder weerstand en vanaf dat moment adem je de rest van de nacht door je mond, met een droge keel en een plakkerig gevoel als je wakker wordt.
Wat je eraan kunt doen
De cyclus zelf hoef je niet te bestrijden, die hoort erbij. Waar je wel iets aan hebt is zorgen dat er genoeg marge overblijft.
Draai om als je wakker wordt met een dichte neus. Klinkt simpel, werkt vaak binnen een paar minuten, want het bovenste neusgat opent zich vanzelf. Verder helpt het om je hoofdeinde iets hoger te leggen, zodat er minder bloed naar je slijmvliezen zakt.
Hou de lucht in je slaapkamer vochtig genoeg. Droge lucht irriteert je slijmvliezen en die reageren met nog meer zwelling. In de winter, met de verwarming aan, is dat het grootste verschil dat je kunt maken.
Spoel je neus voor het slapen met zout water. Dat haalt stof en allergenen weg die de zwelling onnodig groot maken.
En vergroot de opening zelf. Neusstrips trekken je neusvleugels naar buiten met een spalkje dat de boel op spanning houdt, aan allebei de kanten tegelijk. De rustende kant krijgt daardoor meer ruimte dan hij uit zichzelf zou hebben en dat is precies de marge die je 's nachts nodig hebt. Mondtape houdt je mond dicht, zodat je lichaam niet halverwege de nacht alsnog overschakelt.
De gewoonte voor deze week
Check een paar keer per dag welk neusgat open staat. Houd er één dicht, adem in en doe daarna de andere. Doe het als je opstaat, ergens rond het middaguur en vlak voor je gaat slapen.
Binnen een dag voel je de wissel en zodra je die kent, snap je meteen wat er gebeurt als je 's nachts wakker wordt met een neus die maar aan één kant meewerkt.
Elke Nacht 1% Beter.
Guy Veeke
PS: Merk je dat de dichte kant 's nachts echt helemaal dichtzit?
Dan is de combinatie van neusstrips en mondtape de simpelste manier om er doorheen te komen. De strips houden beide neusgangen open, de tape zorgt dat je mond geen uitweg wordt.
