In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober gaat de klok om drie uur terug naar twee uur. Een uur extra in bed en het is nog gratis ook.
Alleen merken de meeste mensen daar op zondagochtend weinig van. Je wordt wakker op je normale tijd, kijkt op je telefoon en het is een uur eerder dan je dacht.
Dat komt doordat er twee klokken zijn en er maar één van wordt verzet.
De klok die niemand kan verzetten
Je hebt de klok aan de muur, die iemand een uur terugdraait en je hebt het klokje in je hersenen dat je slaap, je hongergevoel, je lichaamstemperatuur en je hormonen op een vast ritme houdt.
Dat tweede klokje loopt op licht en op vaste tijden. Het weet niks van zomertijd en wintertijd en het verzet zichzelf ook niet in één nacht.
Op zondagmorgen sta je dus nog op de oude tijd. Word je normaal om zeven uur wakker, dan sta je die ochtend om zes uur naast je bed terwijl de klok zes zegt en je lichaam zeven bedoelt.
Wie van zichzelf laat opstaat vindt dit prima. Vroege vogels en mensen met kleine kinderen kennen precies het omgekeerde gevoel, want die worden nu een uur vóór hun eigen vroege tijd wakker.
Wat er nog verandert
Het licht schuift mee en dat is het deel waar mensen niet op rekenen.
De ochtenden worden een week of twee lichter, wat prettig is, want daglicht in je ogen is het sterkste signaal dat je klok gelijkzet. De avonden gaan er hard achteruit. Het is ineens om vijf uur donker in plaats van om zes uur.
Je lichaam reageert daarop met melatonine dat eerder op gang komt. Je wordt om acht uur al slaperig, je gaat om negen uur op de bank hangen en tegen de tijd dat je echt naar bed gaat ben je die golf alweer voorbij.
Deze wissel is milder dan die in maart, want een uur terug gaat je lichaam makkelijker af dan een uur vooruit. Een paar dagen kost het wel.
Wat mensen ervan maken
De meeste mensen behandelen dat uur als een bonus. Zaterdagavond langer door, want je krijgt er toch een uur bij, en zondagochtend nog even blijven liggen omdat het kan.
Daarmee maak je van een verschuiving van één uur er zomaar twee. Je klok stond al uit de bocht en dan geef je hem nog een zet in dezelfde richting.
Het echte werk zit trouwens in de weken erna. Eén nacht anders slapen komt goed, maandenlang om vijf uur in het donker zitten vraagt iets van je routine.
Wat je eraan kunt doen
Schuif in de vier dagen voor de wissel je bedtijd en je opstatijd elke dag vijftien minuten later. Dan heb je op zondag het hele uur al opgevangen en merk je er bijna niks van. Dit is vooral het advies voor vroege vogels en voor ouders met kinderen die van zichzelf om zes uur wakker zijn.
Sta je van jezelf laat op, dan hoef je niks te doen. Hou zaterdag je normale bedtijd aan en sta zondag op je gewone tijd op, dan is het zondagavond al bijna recht.
Ga zondagochtend als eerste naar buiten. Tien minuten daglicht is de snelste manier om je klok op de nieuwe tijd te zetten en die ochtend is het nog licht genoeg vroeg.
Val niet voor de vroege duisternis. Om acht uur in bed liggen omdat het buiten al donker is, betekent dat je om vier uur 's nachts klaarwakker bent. Hou je bedtijd waar hij stond en dim in dat laatste uur je lampen.
Zet vanaf zondag alles op de nieuwe tijd en hou het daar. Je ritme is een gewoonte en die pakt alleen als je hem elke dag hetzelfde doet.
De gewoonte voor deze week
Zet nu al in je agenda dat je op woensdag 21 oktober begint met een kwartier per dag opschuiven. Vier dagen, dan ben je op zondag klaar.
Zet er meteen bij dat je zondagochtend naar buiten gaat. Die tien minuten doen meer dan de rest van je zondag bij elkaar.
Let daarna op je maandagochtend. Dat is de dag waarop je merkt of je de wissel hebt opgevangen of dat je hem nog voor je hebt.
Elke Nacht 1% Beter.
Guy Veeke
PS: Ligt je ritme goed en word je alsnog moe wakker?
Dan zit het in de kwaliteit van je nacht in plaats van in de timing. Door je mond ademen maakt je slaap ondieper zonder dat je er wakker van wordt, en de combinatie van neusstrips en mondtape houdt je neus open en je mond dicht.
