Naar de zon kijken. Mag dat?
De eerste keer dat ik erover hoorde dacht ik "Dat slaat toch nergens op?"
Recht in de zon kijken. We krijgen het als kind al afgeleerd. Nooit doen. Blind van worden. Gevaarlijk (en dat snap ik).
En toch duikt sungazing steeds vaker op. Bij mensen die beter willen slapen, meer energie willen hebben, hun biologische klok willen resetten. Onze voorouders hadden geen verduisterende gordijnen of blauwlichtfilters. Ze leefden met de zon.
Dus wat is het precies? Werkt het? En wanneer is het veilig?
Wat sungazing is
Sungazing betekent letterlijk: naar de zon kijken met blote ogen (zonder zonnebril).
Maar niet zomaar op elk moment van de dag. De praktijk draait specifiek om twee momenten: vlak na zonsopkomst en vlak voor zonsondergang. De eerste en laatste dertig minuten van de dag dat de zon zichtbaar is.
Op die momenten staat de zon laag aan de horizon. Het licht heeft een veel langere weg door de atmosfeer afgelegd en het schadelijke ultraviolette licht (de UV-straling) wordt grotendeels gefilterd. Wat overblijft is voornamelijk rood en infrarood licht, met een kleine hoeveelheid blauw licht.
Dat is een ander soort licht dan het felle licht van de zon op het hoogtepunt. En precies dat onderscheid maakt het verschil tussen zinvol en schadelijk.
Wat het doet met je lichaam
Je ogen zijn niet alleen bedoeld om te zien. Ze zijn ook sensoren. Directe verbindingen met je hersenen die continu informatie doorgeven over het moment van de dag.
Rood en infrarood licht bij zonsondergang stuurt een specifiek signaal naar je suprachiasmatische kern, het tijdscentrum in je hersenen: de dag is bijna voorbij. Begin met de overgang naar nacht.
Dat signaal zet een keten van processen in gang. Cortisol begint te dalen. Je lichaamstemperatuur start een langzame afdaling. En je pijnappelklier begint zich voor te bereiden op de aanmaak van melatonine.
Onderzoek van de Huberman Lab aan Stanford toont aan dat blootstelling aan laag, roodachtig licht bij zonsondergang de overgang naar slaap versnelt en de melatonineproductie later op de avond versterkt. Het is als het ware de tweede helft van het ritme dat ochtendlicht in gang zet.
Daar komt nog iets bij. Blootstelling aan zonlicht stimuleert de aanmaak van serotonine, het hormoon dat je stemming, focus en kalmte reguleert. Serotonine is ook de voorloper van melatonine. Meer serotonine overdag betekent meer melatonine 's avonds.
Wanneer het veilig is en wanneer niet
Dit is het deel waar je goed op moet letten.
Veilig sungazing kan alleen tijdens de eerste en laatste dertig minuten van de dag dat de zon zichtbaar is. In Nederland betekent dat praktisch: kijk naar de zon wanneer hij nog laag aan de horizon staat en je hem comfortabel kunt aankijken zonder te knijpen met je ogen.
Dat laatste is een goede vuistregel. Als het pijn doet of je automatisch je ogen dichtknijpt, is het te vroeg of te laat. Stop dan direct.
Zodra de zon hoger staat bevat het licht volledige UV-straling. Direct kijken op dat moment beschadigt je netvlies, dus dat kan je beter vermijden.
Nog een paar praktische punten die het verschil maken:
Begin met 1 minuut. Je ogen moeten wennen. Bouw langzaam op, met maximaal tien tot vijftien seconden extra per sessie.
Draag geen zonnebril en sta niet achter glas. Het punt is juist dat het licht je netvlies bereikt en de signalen doorgeeft aan je hersenen. Elk filter blokkeert dat signaal.
Is het bewolkt? Ga toch naar buiten. Kijk naar de plek aan de hemel waar de zon zich bevindt. Het licht komt er doorheen en het effect blijft grotendeels hetzelfde.
Mijn eigen ervaring
Ik ben er zelf mee begonnen in het voorjaar, toen de dagen langer werden en de zon eerder onderging op een moment dat ik er gewoon bij kon zijn.
Vijf minuten voor zonsondergang, buiten staan, zon laag aan de horizon. Geen telefoon, gewoon even wegstaren.
Het voelt bijna ouderwets, maar na een paar weken merkte ik dat ik 's avonds sneller moe werd op een natuurlijke manier. Niet de uitgeputte moeheid van een lange dag, maar het rustige gevoel dat je lichaam klaar is.
Dit zou ik 100000000% aanraden.
De gewoonte voor deze week
Ga vanavond buiten staan bij zonsondergang. Kijk een paar minuten naar de zon terwijl hij laag staat. Doe dit alleen als de zon comfortabel te zien is zonder te knijpen.
Doe dit voor een week lang en merk wat er gebeurt als je je lichaam geeft wat het altijd al nodig had.
Elke Nacht 1% Beter. Guy Veeke
PS. Buiten staan bij zonsondergang helpt je lichaam de overgang naar nacht in te zetten., maar als je daarna alsnog door je mond ademt zodra je in slaap valt, mist je lichaam een groot deel van de herstelkwaliteit die die nacht te bieden heeft. Neusademhaling tijdens de slaap verlaagt je hartslag, kalmeert je zenuwstelsel en verdiept je slaap. Onze neusstrips houden je neus open zodat je die rust ook echt voelt. Check ze hier: https://snoozeless.nl/products/neusstrips
